Starsza osoba podpisała umowę dożywocia, przekazując mieszkanie sąsiadowi w zamian za opiekę. Po pewnym czasie sąsiad jednak przestał się interesować seniorem. Co w takim wypadku może zrobić senior?
Czym konkretnie jest umowa dożywocia i na czym się opiera?
Najprościej mówiąc, jest to umowa, w której właściciel nieruchomości przenosi jej własność na inną, konkretną osobę, w zamian za zapewnienie jej dożywotniej opieki. Tak więc osoba, której przekazujemy mieszkanie, jest zobowiązana do zaspakajania naszych potrzeb określonych w umowie. Umowa taka wymaga formy aktu notarialnego, sporządzona inaczej jest nieważna.
Co możemy zrobić w sytuacji, kiedy osoba, z którą zawarliśmy umowę dożywocia, nie wywiązuje się z niej?
Bardzo często w praktyce pojawia się problem, gdzie nabywca nieruchomości przestaje interesować się seniorem oraz nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Bardzo często zapomina on o pomocy, ignoruje seniora, a czasem stosuje wobec niego także przemoc psychiczną czy ekonomiczną.
Seniorze! Masz prawo wytoczyć sprawę przed sądem o zaprzestanie naruszeń praw służebnika. Postępowanie, choć prawdopodobne do wygrania, to nie zawsze może przynieść zamierzony efekt. O ile pomyślny wyrok może się pojawić, o tyle natury ludzkiej nie możemy zmienić poprzez wyrok sądu.
Co dalej?
Jeśli skorzystamy już z wyżej wymienionej możliwości i nie przyniesie ona skutku, to pozostaje nam skorzystanie z możliwości zmiany umowy dożywocia na rentę. Jak stanowi prawo: jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem, a zobowiązanym takie stosunki, które nie pozwalają na to, aby strony pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, to Sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień. W sytuacjach wyjątkowych sąd może także rozwiązać umowę o dożywocie.
Senior ma prawo zawiadomić MOPS lub GOPS a także Rzecznika Praw Obywatelskich w sytuacjach, jeśli jego godności i bezpieczeństwo są naruszane.
Jeśli dochodzi do przemocy, znęcania się nad seniorem, to pozostaje postępowanie karne.
Jakie są przesłanki rozwiązania umowy o dożywocie?
- Rażące zaniedbywanie obowiązków.
- Gwałtownie narastający konflikt między stronami.
- Stosunki między stronami, które nie pozwalają na to, aby strony pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności.
W przypadku takiego postępowania trzeba udowodnić, że naruszenia są poważne, trwałe i nieodwracalne.
Podsumowując, co w takiej sytuacji może zrobić senior:
Z pomocą prawnika złożyć do sądu pozew o zaniechanie naruszeń praw służebnika, a w poważniejszych sytuacjach, także pozew o rozwiązanie umowy dożywocia lub zastąpienie obowiązków rentą.
Czy umowa dożywocia z punktu widzenia prawa jest bezpieczna?
Umowa dożywocia nie zawsze jest bezpieczna, może ona prowadzić do dramatów społecznych, gdy zostanie zawarta z niewłaściwą osobą. Seniorzy bardzo często nie konsultują takiej decyzji z prawnikiem, przez co później zostają z niczym, bez opieki i bez majątku. Sprawy dotyczące cofnięcia umowy dożywocia są bardzo długie a sądy niechętnie rozwiązują tą umowę. Zawsze przed zawarciem takiej umowy warto zastanowić się kilka razy i skonsultować to z kimś doświadczonym.
