Spis przestępców, czyli Krajowy Rejestr Karny

Krajowy Rejestr Karny do polskiego porządku prawnego został wprowadzony ustawą z dnia 24 maja 2000 roku. To rejestr, który gromadzi dane o osobach prawomocnie skazanych, o osobach, wobec których prawomocnie umorzono postępowanie karne, a także o osobach, wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające. W Krajowym Rejestrze Karnym znajdziemy także dane personalne osób prawomocnie skazanych za wykroczenia na karę aresztu, poszukiwanych listem gończym czy tymczasowo aresztowanych. Omawiany rejestr prowadzony jest w systemie teleinformatycznym.

1. Jak sprawdzić Krajowy Rejestr Karny?
2. Jak długo przetrzymuje się dane w Krajowym Rejestrze Karnym?
3. Czy każdy czyn przestępczy zostaje wykreślony z Krajowego Rejestru Karnego?
4. Czy w Krajowym Rejestrze Karnym umieszcza się dane osobowe przestępców nieletnich?
5. Kiedy z Krajowego Rejestru Karnego usuwa się dane osobowe nieletniego?

Jak sprawdzić Krajowy Rejestr Karny?

Odpowiadając na pytanie, kto i jak może sprawdzić Krajowy Rejestr Karny, należy wskazać, że dane z Krajowego Rejestru Karnego może pozyskać każda osoba poprzez wypełnienie formularza i przesłanie go drogą pocztową na adres biura informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego na adres ul. Czerniakowska 100, 00-454 Warszawa. Stosowny formularz można również złożyć w siedzibie sądu (listę sądów udostępniających dane można odnaleźć za pomocą wyszukiwarki po wpisaniu hasła: wykaz Punktów Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego) oraz uiścić opłatę w kwocie 30 złotych. Powyższe informacje można otrzymać także po przesłaniu formularza drogą elektroniczną. W tym celu należy posiadać kwalifikowany podpis elektroniczny lub podpis potwierdzony profilem zaufanym e-PUAP.

Najczęściej dzieje się  tak, że po uzyskanie zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego sięgają osoby w sytuacji, gdy informacja o ich niekaralności jest wymagana celem przedłożenia u przyszłego pracodawcy. O uzyskanie zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego wnioskują również osoby, które chcą wziąć udział w konkursie, wyborach itp., gdzie okazanie zaświadczenia jest wymagane przepisami prawa jako jeden z warunków potwierdzających uprawnienia do uczestnictwa. Warto zaznaczyć, że zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego co do zasady sporządzane jest w terminie 7 dni.

Ile wynosi okres ważności zaświadczenia z KRK? Przepisy ustawowe nie regulują tej kwestii, dlatego przyjmuje się, że wynosi on 6 miesięcy, gdyż odpowiada najkrótszemu terminowi zatarcia skazania.

Jak długo przetrzymuje się dane w Krajowym Rejestrze Karnym?

Wszelkie dane osobowe znajdujące się w bazie Krajowego Rejestru Karnego zostają w nim umieszczone na czas niezbędny do zatarcia konkretnego skazania. Proces zatarcia skazania powoduje, iż skazanie uważa się za niebyłe, a po jego upływie dotąd zawarte wiadomości są z niego usuwane w sposób automatyczny, bez konieczności składania odrębnego wniosku.

Zatarcie skazania w sposób szczegółowy reguluje treść art. 107 kodeksu karnego, który przewiduje okres od 1 roku do lat 10, w którym to przestępstwo ulega zatarciu, w zależności od tego, jakiego rodzaju karę wymierzono. Czas ten liczony jest odpowiednio od dnia wykonania, darowania kary lub jej przedawnienia.

Czy każdy czyn przestępczy zostaje wykreślony z Krajowego Rejestru Karnego?

Zaakcentowania wymaga fakt, iż nie każde przestępstwo ulega zatarciu. Wyłączenie w tej kwestii zawiera art. 106 k.k., który nadmienia, iż nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni poniżej 15 roku życia. Przez wzgląd na powyższą regulację, skazany za ww. czyn do końca życia będzie figurował w rejestrze jako osoba karana.

Czy w Krajowym Rejestrze Karnym umieszcza się dane osobowe przestępców nieletnich?

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 6 i 10 ww. ustawy do specjalnie utworzonej bazy rejestracyjnej, wpisywani są także nieletni względem, którym prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, poprawcze lub wychowawczo-lecznicze, a także nieletni umieszczeni w schroniskach dla nieletnich. W związku z powyższym niepełnoletność nie oznacza braku automatyzmu co do zamieszczenia pełnych informacji o skazanym.

Kiedy z Krajowego Rejestru Karnego usuwa się dane osobowe nieletniego?

W większości przypadków personalia nieletniego z Krajowego Rejestru Karnego usuwa się po ukończeniu przez niego 18 roku życia, jeżeli wobec nieletniego wykonywano środki wychowawcze. Z kolei, gdy względem nieletniego została wymierzona kara ograniczenia lub pozbawienia wolności, dane osobowe usuwa się nieco później, bo wraz z osiągnięciem przezeń 23 lat. Zatem w odniesieniu do przestępcy nieletniego, obowiązują nieco inne reguły co do wykreślenia go z bazy osób karanych.